Prawo „niedoczytane”, czyli najważniejszy byt funkcjonalny współczesnego prawa podatkowego

Od lat zarówno na uniwersytetach jak i w praktyce rozróżnia się aż cztery funkcjonalne byty prawa podatkowego. Są to: prawo zamierzone, czyli treść norm prawnych, które chciał wprowadzić pracodawca (nie zawsze jest ono znane, bo często nie wiadomo jaki był normatywny zamiar autora), prawo odczytane, czyli normy prawne określone przez podmioty prawa podatkowego (zwłaszcza podatników)…




Grupy VAT będą agresywnym schematem podatkowym

Niedawno Sejm uchwalił nowelizację ustawy o VAT, w której wprowadzono czwartą kategorię podmiotów tego podatku (obok osób fizycznych, prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej): są tzw. grupy VAT, czyli podatnicy grupowi, których tworzą co najmniej dwa podmioty powiązane finansowo, ekonomicznie i organizacyjnie, zarejestrowane jako podatnik tego podatku. Dodano do ustawy cały nowy rozdział…




„Wolne media” czyli o grożącej nam kolejnej grabieży

W związku z ewentualnym (nie)odnowieniem koncesji dla jednej z amerykańskich stacji telewizyjnych lobbyści tej firmy odmieniają przez wszystkie przypadki dwa wyrazy: „wolne media”. Strategia lobbingowa nie jest nachalnie skomplikowana: Polska musi udzielić tej koncesji, bo ta firma reprezentuje „wolne media” i to jest jedyną i wystarczającą przesłanką wydania tej decyzji nawet niezgodnie z prawem. Musi…




Podatek dochodowy od osób fizycznych – dotychczasowy paradygmat

Rozpoczęta w tym roku przez polityków (warte odnotowania) dyskusja na temat zmiany zasadniczej koncepcji podatku dochodów od osób fizycznych jest wydarzeniem bez precedensu w całym minionym trzydziestoleciu. Przypomnę, że przez pierwsze dwa lata tzw. radykalnej transformacji ustrojowej (okres od 1990 do 1991 r.) obowiązywało formalnie stare, „socjalistyczne” opodatkowanie osób fizycznych, podatki te jednak były powszechnie…




Jak rozwiązać problem składek na ubezpieczenie zdrowotne w nowym systemie opodatkowania dochodów?

Na razie nasza wiedza na temat przyszłego modelu obciążenia osób fizycznych składka na ubezpieczenie zdrowotne jest wielką niewiadomą. Opinii publicznej przekazano tylko dwie informacje koncepcyjne i jedną fiskalną. Te pierwsze dwie dotyczą: wysokości składki (9% dochodu) oraz całkowitego braku odliczenia kwoty tej składki od należnego podatku dochodowego od osób fizycznych. Trzecia informacja o charakterze fiskalnym…




Czy współczesny model podatku akcyzowego ma cechy racjonalności?

W czasie sesji naukowej zorganizowanej w związku z obchodami ćwierćwiecza powstania Instytutu Studiów Podatkowych przedstawione zostało pięć podstawowych tez (paradygmatów) warunkujących możliwość stworzenia racjonalnego modelu systemu podatkowego. Są to warunki niezbędne, lecz niewystarczające; na wstępie trzeba oczywiście nakreślić owe pięć najważniejszych cech racjonalnego systemu podatkowego. Są to: efektywność fiskalna (cecha najważniejsza i wręcz oczywista): system…




Emerytura jest opodatkowana wyżej niż część wyrobów akcyzowych

Stwierdzenie zawarte w tytule niniejszego tekstu nie jest ani przez chwilę metaforą czy celowym publicznym przerysowaniem: nasze „wolnorynkowe” podatki są po trzydziestu latach „upraszczania” i „uszczelniania” aż tak absurdalne. Dla niewtajemniczonych wyjaśniam ów fenomen, który jest skrzętnie pomijany przez tzw. opiniotwórcze, czyli liberalne media. Istotą akcyzy jest to, że niektóre dobra są obciążone dodatkowym podatkiem…




Jak zrekompensować spadek wpływów budżetowych powstały w wyniku planowanego radykalnego obniżenia opodatkowania osób fizycznych?

Planowane zmniejszenie o prawie połowę wpływów z podatku dochodowego od osób fizycznych (w zależności od szacunków: od 50 do 70 mld zł rocznie) rodzi pilną potrzebę poszukiwania nowych źródeł dochodów budżetowych, które mogłyby rekompensować ten ubytek. Możliwości jest wiele, trzeba tylko spełnić trzy dość oczywiste, ale nie tak łatwe do spełnienia warunki: po pierwsze, musi…




Podatki „urynkowione”, czyli słowo o liberalnej demokracji

Afera związana ze skandalicznie niską akcyzą na tzw. wyroby nowatorskie trwa dalej, mimo usilnych prób jej wyciszenia. Tu wszystkie chwyty są dozwolone, wszak jesteśmy prawdziwym Zachodem, szczycącym się najdoskonalszym w historii świata ustrojem pod nazwą liberalnej demokracji. Zastraszanie, donosy, przekupstwa są przecież najskuteczniejszym sposobem „perswazji”, bo przecież wszystko jest „urynkowione”, zwłaszcza poglądy, media i przepisy,…




Czy podatnicy, zwłaszcza będący przedsiębiorcami, mają (choć trochę) zaufania do prawa podatkowego?

Odpowiedź na pytanie zadane w tytule dla wielu (większości?) podatników wydaje się oczywista: ani krztyny zaufania. Przepisy podatkowe są (ich zdaniem) często pisane w sposób celowo niezrozumiały, ich interpretacje przez organy administracyjne i sądowe są całkowicie nieprzewidywalne, a druga i trzecia władza ma często lekceważący stosunek (oględne określenie) nie tylko do poglądów prawnych obywateli, ale…